Bocian

[Jacky]

Bociany - rodzina ptaków z rzędu brodzących, licząca 17 gatunków.

Bociany są ptakami dużymi, silnie zbudowanymi, o wysokich nogach i długim dziobie.

żywią się głównie rybami, żabami i drobnymi ssakami.

Są gniazdownikami. Budują okazałe gniazda tzw. bocianice.

Zamieszkują okolice podmokłe i bagna całego świata.

W Polsce występują dwa gatunki bocianów:

• bocian biały
  Bocian biały osiąga długość 1 metra. Ma białe upierzenie z czarnymi lotkami oraz charakterystyczne czerwone nogi i dziób.
  Zamieszkuje środkową i wschodnią Europę, południową i wschodnią Azję oraz północną Afrykę.
  W Polsce jest pod ochroną.
• bocian czarny (hajstra)
  Bocian czarny osiąga wielkość 1 metra. Ma czarne upierzenie, które pod spodem jest białe. Nogi i dziób bociana czarnego są czerwone. Jest bardzo płochliwy.
  W Polsce występuje rzadko i jest objęty ochroną.

Bocian jest w Polsce powszechny. Badania ornitologiczne wykazały, że co czwarty bociek na świecie pochodzi z Polski. Nigdzie na świecie nie ma takich wielkich skupisk bocianów jak w naszym kraju. Bocian dobrze się u nas czuje, ma różnorodną przyrodę, jest dobrze traktowany i chętnie przystępuje tu do lęgów.

[jasioj]

Bociek z Pomorza ze złamanym skrzydłem.

[jasioj]

Bocian biały

żyje w Europie wschodniej i południowej, zachodniej Azji i północnej Afryce. Zimuje na sawannach afrykańskich. Zamieszkuje otwarte tereny w pobliżu zbiorników wodnych, na łąkach i wśród pól. żywi się owadami, płazami, gadami, drobnymi ptakami i ssakami. Jest gniazdownikiem. Gniazda zakłada w obbie ludzkich osiedli. Składa najczęściej 4 jaja, z których po około 33 dniach wykluwają się pisklęta. Może żyć nawet 35 lat.

[jasioj]

Bocian czarnodzioby

żyje w Azji na Dalekim Wschodzie. Zamieszkuje podmokłe łąki z kępami drzew nad rzekami. Zywi się owadami, rybami, małymi gadami i ssakami. Jest gniazdownikiem. Gniazda zakłada na drzewach, rzadziej na budynkach.Składa 2-6 jaj, z których po 32-35 dniach wykluwają się pisklęta. żyje do 48 lat. Gatunek zagrożony wyginięciem, objety Europejskim Programem Hodowlanym.

[Sławek]

to może ja coś jeszcze napisze o bocianach a szczególnie o bocianie białym

Bocian zajmuje szczególne miejsce w naszej kulturze. Znane powiedzenie, że bociany przynoszą dzieci. Jest to pozostałość dawnych, ludowych wierzeń. coroczne powroty bocianów na wiosne skłaniały ludzi do wierzenia, że urodzi się dużo dzieci.

Występowanie

na czas lęgu i wychowu piskląt przylatują do Europy. Zimę spędza w Afryce Południowej.
Bociany mają dwie trasy przelotów. Mieszkające w zachodniej części Europy lecą przez Gibraltar i wzdłuż zachodniego wybrzeża Afryki do Afryki Południowej. Ptaki ze wschodniej części Europy lecą nad Bosforem do Azji Mniejszej, potem do Egiptu i wzdłuż Nilu do Afryk Południowej.

Środowisko

Bociany zakładają swe gniazda w pobliżu siedzib ludzkich. Wykorzystują w tym celu szczyty dachów, nieczynne kominy, słupy trakcji elektrycznej. czasami budują gniazda na drzewach, rosnących w pobliżu zabudowań.
niekiedy można spotkać kolonie tych ptaków sięgające dwudziestu gniazd. na siedzibę wybierają okolice, gdzie znajdują się stawy, rzeczki, podmokłe tereny.
Nie wszystkie bociany odlatują, by spędzić zimę na południu. niektóre są za słabe, inne mają uszkodzone skrzydła. Ich jedynym ratunkiem jest spotkanie z człowiekiem. Ludzie ratuje bociany oddając ja do ZOO lub zabierając na zimę do swojego gospodarstwa. Bociany mogą się oswajać i czasem uratowany ptak zostaje jednym z mieszkańców podwórka.

RozmnaĹźanie

Bocian biały na czas lęgu i wychowu piskląd przylatuje do Europy. Pierwszy przylatuje samiec. Odnajduje rodzinne gniazdo i przeprowadza jego naprawę po okresie zimowym. Powiększa i umacnia gniazdo, jego wnętrze wyściela mchem i słomą. dopiero parę dni póŹniej przylatuje jego partnerka.
Po zajęciu gniazda samica w ciągu 10 dni składa do 4 jaj. rzez ponad 4 tygodnie rodzice na przemian wysiadują jaja. Po tym okresie zaczynają wykluwać sie pisklęta, w takiej kolejności, w jakim zostały zniesione jaja. Zaraz po wykluciu sie mały bocian waży 75g i jest pokryty białoszarym puszkiem, który po tygodniu zmienia sie w białe pióra. Pisklęta są żarłoczne, nieustannie dopominają się karmienia. Rodzice niestrudzenie znoszą do gniazda ogromne ilości pożywienia. Dwumiesięczny bocian jest już na tyle duży, by zacząć uczyć się latania.
Gdy już opanują trudną sztukę, wraz z rodzicami opuszczają gniazdo w ciągu dnia. Pod koniec lata odlatują z dorosłymi do Afryki, gdzie spędzają 3 lata. Dopiero po tym czasie powracają w rodzinne strony by założyć własne gniazda

Zachowanie

Bociany przylatują do Europy w drugiej połowie marca, odlatują pod koniec sierpnia. Lecąc na zimę do Afryki Południowej pokonują odległość 10 000 km. Ptaki te podróżują w grupach, zwanych kluczami. Dziennie przelatują od 50 do 270 km. Przedstawiciele bocianowatych latają z prosto wyciągniętą szyją oraz wyprostowanymi do tyłu nogami.
Bociany zdobywają pożywienie, polując na łąkach, polach, w okolicach rzeczek i stawów. Polują krocząc powoli i wypatrując ofiary. Gdy ją zobaczą, szybko uderzają dziobem, łapiąc zdobycz.
Często można zobaczyć bocianie rodziny kroczące za traktorem orzącym pole. Ptaki te polują wtedy na dżdżownice i inne drobne zwierzęta, które są wydobywane na powierzchnię ziemi.

Ochrona   

Dawniej ludzie tępili bociany, uważając je za szkodniki oraz w celu pozyskiwania smalcu bocianiego. Obecnie działalność gospodarcza człowieka powoduje, że kurczą się jego naturalne tereny żerowania. Stosowanie w rolnictwie pestycydy (środki chemiczne używane do ochrony roślin) oraz związki chemiczne uwalniane do atmosfery podczas spalania plastyku i odpadów przemysłu elektronicznego zdecydowanie zmniejsza przyrost naturalny tych ptaków na terenie wysoko uprzemysłowionym i w rejonach intensywnej gospodarki rolnej.

Ciekawostki

-Gniazdo bociana może mieć 2 m średnicy i ważyć do 500 kg.
-Młode bociany mają brunatnoczarne dzioby, które dopiero z wiekiem staja się czerwone.
-Bocian tak bardzo zbliżył się do człowieka, że bardzo rzadko można znaleŹć jego gniazda na samotnym drzewie z dala od zabudowań ludzkich.
-Bociany wyrażają emocje klekocąc i trzaskając dziobem.
                                                                                 

[Jacky]

Bociek z Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej

[jasioj]

31 maja był Dzień Bociana. Dzień Bociana  został ustanowiony w 2003 roku przez Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „Pro Natura”. Przypada, jakĹźe by inaczej, w  wigilię Dnia Dziecka. Święto to znalazło tak duĹźy odzew w społeczeństwie, ze na trwałe weszło do polskiego kalendarza. Z okazji bocianiego święta przygotowałem kilka ciekawostek o tych ptakach.

W Polsce znanych jest około 60 tys. gniazd tych ptaków, z czego około 52 tys. jest zajmowanych corocznie przez ptaki. Największe kolonie bocianów znajdują się w żywkowie, Szczurkowie, Lwowcu, Toporzynach i Lejdach.

Istnieje specjalna organizacja, zajmująca się renowacją gniazd bocianich. Jest to Towarzystwo Przyrodnicze „Bocian”.

We wsi Kłopot znajduje się Muzeum Bociana Białego.

Do Naszego kraju przylatują jedynie stare bociany, mające co najmniej 3 lata. Młodsze bociany pozostają w Afryce i koczują w nielęgowych stadach.

Bociany są w stanie przewidzieć nadchodzące opady deszczu. Przesiadują wówczas na stogach siana i na budynkach, zwłaszcza na kominach.

Bociany chętnie powracają do tego samego gniazda, zwłaszcza gdy udało im się wyprowadzić tam udane lęgi w poprzednim roku. Młode bociany, które po raz pierwszy przystępują do lęgów zakładają gniazda w pobliżu miejsca, gdzie się wykluły.

[Jacky]

W jednym z portali znalazłem takie oto boćki:

Foto: paperclips


Foto: epiphilium

[Jacky]

Na stronie: http://www.bociany.kalinski.pl/ można obserwować bocianie lęgi.

[jasioj]

Głównym powodem sympatii do bocianów jest fakt, że ptaki te nauczyły się żyć w wyjątkowej bliskości człowieka. Myślę, że w plebiscycie na ulubionego ptaka Polaków bocian zająłby z pewnością miejsce w ścisłej czołówce. Być może, dzięki narodowym barwom, może nawet wygrałby taki plebiscyt.

Możliwe, że chętne osiedlanie się tych ptaków blisko siedzib ludzkich przyczyniło się do powstania licznych legend przypisujących metafizyczne cechy związków między bocianami a ludŹmi. Od wieków uważano też bociany za ptaki przynoszące szczęście.

Nierozerwalny związek bocianów z polskim krajobrazem opiewali w swych utworach Mickiewicz, Norwid, Leśmian, Reymont czy Prus.

Dziś możemy bociany obserwować nie tylko w naturze, ale i w necie. Dziesiątki, jeśli nie setki kamer internetowych znajdują się w naszym kraju w bocianich gniazdach. Z tego co pamiętam pierwszą taką kamerę w Polsce zainstalowano przy Urzędzie Gminy w Przygodzicach. Istnieje ona do dziś i na stronie www.bociany.ec.pl można prowadzić obserwację białych bocianów.

Wiosną kaĹźdego roku jako pierwsi powracają do nas samce bocianĂłw i to na nich ciąży obowiązek doprowadzenia konstrukcji gniazd do stanu gotowego na przyjęcie  powracających nieco póŚnej samic. Najczęściej dochodzi do ponownego spotkania ptakĂłw, ktĂłre tworzyły parę w minionym roku.

Gdy do czekającego na gnieŹdzie bociana przylatuje partnerka zawsze towarzyszy temu widowiskowy rytuał klekotania. Samiec, a póŹniej także samica głośno klekoczą i wyginają szyje. W ten sposób wyciszają agresję. Ciekawostką jest też fakt, że wiele osobników nie lubi zbyt dużej bliskości innych bocianów. Gdy tylko zostaną przekroczone granice strefy bezpieczeństwa dochodzi do ataku.

Nasz wybitny ornitolog Jan Sokołowski udowodnił, że spokrewnione ze sobą osobniki bocianów świetnie się nawzajem rozpoznają. Również inny z Polaków hrabia Kazimierz Wodzicki położył duże zasługi nad badaniem zachowań bocianów. Wodzicki jako pierwszy ustalił i opisał trasy bocianich wędrówek.

Bocian jest symbolem mołdawskiego wina.

Smutny jest fakt, że w ostatnich latach maleje pogłowie bocianów. W 2004 r. W naszym kraju żyło 52 tys. par. Obecnie jest ich aż 20% mniej. Spowodowane jest to wieloma czynnikami m.in. suszami w Afryce, przekształcaniem i niszczeniem siedlisk, zalesianiem terenów, osuszaniem gruntów, falami ulewnych deszczy powodującymi powodzie.

Dobra para bocianów potrafi odchować w sezonie 5-6 młodych.